• register
  • banner-dl
  • بستن
    *
    *

سخن مدیر مسئول

aghaeifar

با وجود اینکه صنعت ترانسفورماتور در زمره صنایع با تکنولوژی پیشرفته ( High Technology ) محسوب نشده و تغییرات فناوری در آن بسیار آرام صورت می گیرد و همچنین عمر، راندمان و قابلیت اطمینان این تجهیز نیز بالاست، لیکن اهمیت این صنعت در ایران، از لحاظ فنی و اقتصادی روز به روز درحال افزایش است که دلایل ذیل را می توان برای آن برشمرد:

الف- پیشرو بودن صنعت ترانسفورماتور در ایران: خوشبختانه صنعت ترانسفورماتور (چه در بخش تولید و چه در بخش بهره برداری و تعمیرات) در مقایسه با سایر صنایع داخلی، فاصله کمتری با کشورهای تراز اول دنیا داشته و جزو کالاها و خدمات با توانمندی صادراتی محسوب می شود. ارزش صادرات ترانسفورماتورهای توزیع و قدرت در سال ۱۳۹۳ بالغ بر ۷۴ میلیون دلار و واردات آن در همین سال کمتر از ۱۴ میلیون دلار بوده است. که نشان دهنده تزریق ۶۰ میلیون دلار به اقتصاد کشور از راه این صنعت می باشد (۱). البته لازم است به این آمار، ورود ارز حاصل از صدور خدمات فنی و مهندسی در زمینه ترانسفورماتور را نیز افزود. این ارقام در شرایطی محقق شده است که صادر کنندگان با موانع متعدد ناشی از تحریمها (بویژه تحریمهای بانکی) روبرو بودند.

ب- سیاستهای دولت در حمایت از تولیدات داخلی: مصوبه هیئت وزیران در اردیبهشت ۱۳۹۳ در خصوص ممنوعیت خرید کالاهای خارجی دارای تولید مشابه داخلی، یکی از نشانه های حمایت جدی دولت از تولیدات داخلی می باشد که به نظر ثمر بخش نیز بوده است. بطوریکه نسبت واردات به صادرات ترانسفورماتور از ۲۹ درصد در پایان سال ۱۳۹۲ به ۱۸ درصد در پایان سال ۱۳۹۳ کاهش یافته است. ۱ همچنین افزایش حقوق گمرکی ترانسفورماتورهای تا ۱۰ MVA از ۸ درصد در سال ۱۳۹۳ به ۱۵ درصد در سال ۱۳۹۴ و افزایش این تعرفه در خصوص ترانسفورماتورهای بیشتر از ۱۰ MVA از ۱۵ درصد در سال گذشته به ۲۶ درصد در سال جاری، نشان از ادامه این حمایت دارد.

پ- رشد مصرف برق و افزایش تقاضا برای ترانسفورماتورهای جدید: در سال ۱۳۹۳ تعداد ۱۴۸ دستگاه ترانسفورماتور قدرت (۲) و تعداد ۲۶۳۴۵ دستگاه ترانسفورماتور توزیع (۳)، به شبکه سراسری برق افزوده شد (۴) این آمار ایران را در زمره یکی از بزرگترین خریداران ترانسفورماتور در دنیا قرار می دهد.

ت- ارزش بالای سرمایه ای ترانسفورماتورهای نصب شده در کشور: در سال ۱۳۹۳ تعداد ترانسفورماتورهای قدرت مورد بهره برداری در شبکه سراسری ۴۷۵۴ دستگاه و تعداد ترانسفورماتورهای توزیع نیز در این سال ۵۹۴۳۸۰ دستگاه برآورد شده است (۲و ۳) ارزش سرمایه ای این تعداد ترانسفورماتور بالغ بر چند میلیارد دلار می باشد. (۴)

ث- سن بالای ترانسفورماتورهای مورد بهره برداری: ۳۳ درصد از ترانسفورماتورهای قدرت و ۲۹ درصد از ترانسفورماتورهای توزیع مورد بهره برداری شبکه، عمری حداقل ۲۰ سال داشته یعنی دوسوم از عمر مفید بهره برداری خود را پشت سر گذاشته اند (۵) ارزیابی وضعیت این تجهیزات و تصمیم گیری در خصوص ادامه بهره برداری، تعمیر، بهسازی یا جایگزینی آنها چالش بزرگی است که بهره برداران شبکه های تولید، انتقال و توزیع نیروی برق و مدیران و کارشناسان برق صنایع بزرگ با آن روبرو هستند.

ج- جهت گیری کلان اقتصادی کشور در توسعه صنایع سنگین و پرهیز از خام فروشی نفت: این جهت گیری زیربنائی منجر به احداث و توسعه صنایع بزرگی مانند پالایشگاه، پتروشیمی، فولاد، سیمان، مس، آلومینیوم، خودروسازی و … شد. این صنایع نه تنها بدلیل مصرف بالای برق نیاز به ترانسفورماتورهای زیادی دارند بلکه فرآیند تولید در برخی از آنها مستلزم استفاده از ترانسفورماتورهای ویژه صنایع (مانند ترانسفورماتورهای کوره، یکسوساز و …) می باشد. پیچیدگیهای فنی مربوط به تولید، بهره برداری و سرویس و نگهداری از این ترانسفورماتورهای خاص از جمله مباحثی است که توجه ویژه تولیدکنندگان و بهره برداران ترانسفورماتور را می طلبد.
مایکل پورتر در کتاب معروف خود با عنوان: “مزیت رقابتی ملل” که در سال ۱۹۹۰ به چاپ رسید، کسب مزیت رقابتی در یک صنعت خاص در یک کشور را نتیجه روابط متقابل و هم افزائی شاخصهایی مانند: عوامل درونی (وجود نیروی انسانی ماهر، منابع اولیه، دانش فنی، فناوری و …)، شرایط تقاضا، وجود صنایع مرتبط و پشتیبانی کننده، استراتژی، ساختار و رقابت پذیری صنعت، نقش حمایتی دولت و عوامل خارج از کنترل صنعت (بخت و اقبال) می داند.
گرچه شناسائی میزان تحقق این شاخصها نیازمند تحقیق و بررسی دقیقتر است، ولی با تقریب قابل قبولی می توان گفت صنعت ترانسفورماتور در ایران بیشتر پارامترهای لازم جهت کسب مزیت رقابتی در سطح بین المللی را کسب نموده است. شاخصهایی مانند شرایط تقاضا، حمایت دولت، عوامل درونی و صنایع مرتبط و پشتیبانی کننده تا حد زیادی وجود داشته و سطح رقابت در صنعت در حال شکل گیری و توسعه است. در خصوص عوامل خارج از کنترل نیز به نظر می رسد بخت و اقبال مجدداً به این صنعت روی
آورده است.
در نگاه کلان آنچه ما بعنوان هدف غائی خود در فصلنامه ترانسفورماتور) بعنوان اولین مجله فارسی زبان در صنعت ترانسفورماتور و دومین مجله مختص این صنعت در سطح دنیا (به دنبال آن هستیم، تاثیر گذاری مثبت بر این شاخصها و کمک به تقویت مزیت رقابتی این صنعت در سطح بین المللی است.
در پایان ذکر این نکته ضروری است که فصلنامه ترانسفورماتور هیچ وابستگی به سازمانها یا شرکتهای دولتی و خصوصی نداشته و با مجوز معاونت امور مطبوعاتی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به شماره ثبت ۳۰۰۵۰ / ۹۳ مورخ ۱۱ / ۱۲ / ۱۳۹۳ در چهارچوب قانون مطبوعات جمهوری اسلامی ایران فعالیت می نماید.

آرش آقائی فر

صاحب امتیاز و مدیرمسئول

————————————————–

۱. آمار صادرات و واردات، گمرک جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۹۴
۲. آمار تفصیلی صنعت برق ایران ویژه انتقال نیروی برق در سال ۱۳۹۳ ، دفتر فناوری اطلاعات و آمار شرکت مادر تخصصی توانیر، تیرماه ۱۳۹۴
۳. آمار تفصیلی صنعت برق ایران ویژه مدیریت راهبردی در سال ۱۳۹۳ ، دفتر فناوری اطلاعات و آمار شرکت مادر تخصصی توانیر، اسفندماه ۱۳۹۳
۴. ترانسفورماتورهای خریداری شده و مورد بهره برداری صنایع و سایر اشخاص حقیقی و حقوقی خارج از وزارت نیرو در این آمار لحاظ نشده است.
۵. مروری بر ۲۳ سال آمار انرژی کشور (۱۳۸۹ – ۱۳۶۷)، وزارت نیرو، دفتر برنامه ریزی کلان برق و انرژی، اسفندماه ۱۳۹۰